پشتیبانی

آموزش علوم متوسطه - تفاوت درزه و گسل

آموزش علوم متوسطه - تفاوت درزه و گسل

با سلام. در پست امروز مطلبی درباره تفاوت درزه و گسل بر روی وبسایت قا


درزه ها

درزه ها یکى از ساختهاى زمین شناسى است که به وفور در سنگها دیده مى شوند وناشى از رفتار شکننده است درزه ها عبارتست از سطح شکستگى که روى این سطح جابجایى قابل ملاحظه اى صورت نگرفته باشد در این ساخت فقط چسبندگى سنگ از بین رفته است.

تفاوت درزه وگسل

بر روى سطح گسل جابجایى قابل ملاحظه اى وجود دارد اما بر روى درزه وجود ندارد.


تبیان زنجان

بقیه در ادامه مطلب..............اصلاحات در مورد درزه

1- دسته ودرزه joint set

2- سیستم درزه joint system

3- درزه هاى سیستماتیک systematic joints

4- درزه هاى غیر سیستماتیک non-systematic joints

5- پرشدگى درزه filling

6- بازشدگی Aperture

7- فاصله درزه spacing

8- فرکانس درزه joint frequency

9- شدت درزه شدگى

درزه هایى که داراى منشاء تکتونیکى بوده وشامل سطوح مسطح وموازى که طول نسبتاً قابل ملاحظه اى داشته وتا عمق قابل ملاحظه اى نیز ادامه مى یابند درزه هاى سیستماتیک مى گویند.اما درزه هایى که داراى سطح منحنى ،طول کم ومعمولاً در بین دو سطح یک دسته درزه محدود مى شوند واز هیچگونه نظم خاصى برخوردار نیستند درزه هاى غیر سیستماتیک مى گویند که به نظر مى رسد منشاء آنها ناشى از اختلاف دمایى شبانه روز و یا فصول سردوگرم باشد.

معمولاً درزه ها در طبیعت از نظر منشاء :

1- تکتونیک

2- غیر تکتونیک - بدین ترتیب که در هنگام (درزه هاى سیستماتیک

تشکیل سنگ بدلیل شرایط حاکم بر محیط ممکن است درزه هاى اولیه تشکیل شود مثلاً سنگهایى که از انجماد مواد حاصل شده اند که این درزه ها با درزه هاى تکتونیکى هیچ ارتباطى ندارند اخیراً‌طى مطالعات انجام شده در گرانیت الوند صورت گرفته درزه هاى موجود درباتولیت اولیه است وبه هنگام تزریق ماگما وانجماد توده حاصل شده اند .از طریق ارتباطات موجود مى توان تشخیص داد که درزه ها غیرتکتونیک هستند.

رابطه بین ساختهاى جریانى (جهت یافتگى ها آنکلاوها) درشناسایى کمک مى کند واز طرفى درزه هاى موجود در سنگهاى اطراف توده اگر همسان با خود توده باشد تکتونیکى است اما اگر درون توده وبیرون توده با هم فرق کند منشاء غیر تکتونیکى را ثابت مى کند.

تبیان زنجان

پرشدگى درزه

درزه هایى در سنگهاى رسوبى وجود دارند ممکن است توسط سیلیس ویا رس پرشوند اگر درزه در داخل یک سنگ کربناته باشد توسط آهک پر مى شود .اگر در داخل یک سنگ سیلیسى مثل :ماسه سنگ باشد توسط سیلیس پر مى شود. اگر درزه در غیر از این دو حالت باشد یا درزه هاى جوان باشد ممکن است سطح آنها توسط رس یا فرآورده ى از دیواره درزه پر شده باشد. اما درزه هایى که در سنگهاى آذرین تشکیل مى شوند اگر منشاء اولیه داشته باشند توسط رگه هاى آپلیت-کوارتز کانیهاى گرمابى و.... پر شده اند(رگه هاى آبخوان وکاسیتریت در اطراف همدان)

باز شدگى

1- در سنگهاى رسوبى :از نوع کربناته میزان باز شدگى فوق العاده زیاد وعلت آن عمل انحلال است در سنگهاى غیرکربناته بازشدگى درزه کم است.

2- در سنگهاى آذرین بازشدگى بسیار اندک و کمتر از 2mm است.

نکته :درزه هاى با منشاء کششى که نیروى کشش عمود بر درزه سبب درزه مى شود ودیگرى نیروى برشى که سبب درزه برشى مى شود وناشى از نیروى برشى است.

پرشدگى درزه هاى کششى در سنگهاى رسوبى از سیلیس وکلیت ودرزه هاى برشى از نوع رس است در توده هاى گرانیتى دره هاى کششى توسط آپلیت وپگماتیت پر مى شوند ودرزه هاى برشى توسط پسودو تاکى لیت پر مى شوند بدلیل اصطلاک فوق العاده زیاد که در سطح درزه وجود دارد عمل ذوب انجام مى شود ومقدار اندک مایع تشکیل وبر روى سطح درزه تزریق مى شود. 

فاصله درزه

فاصله عمودى دیواره دو درزه که برحسب متر یا cm اندازه گیرى مى شود فاصله درزه مى گویند که ممکن است به چند متر یا چند cm برسد.

فرکانس درزه: عبارت است از تعداد درزه هایى که در یک متر وجود دارد که البته جهت عمود بر سطح درزه را در نظر مى گیریم وفرکانس را براى یک دسته درزه در نظر مى گیریم.

شدت درزه شدگى

معمولاً اندازه گیرى این کمیت را توسط عکسبردارى انجام مى دهند ابتدا از یک رخنمون سنگى که داراى درزه است عکسبردارى .بعد طول تمام درزه ها در دسته هاى مختلف بر حسب cm اندازه گیرى مى شودسپس این مقدار بر مساحت عکس تقسیم مى کنند عددى حاصل مى شود که شدت درزه شدگى مى باشد. 

اندازه درزه ها

a-درزه هاى تکتونیکى :برشى- کششى

b- درزه هاى غیر تکتونیکى

درزه هاى تکتونیکى برشى

معمولاً بصورت یک زوج که با یکدیگر زاویه 120-60 مى سازند تشکیل مى شوند بر روى آنها یک جابجایى اندک در چند mm انجام مى شوند لذا سطح این درزه ها کاملاً مسطح صاف وصیقلى است وپرشدگى این درزه ها توسط خردشدگى در حد رس از سنگهاى دیواره درزه مى باشد این دو دسته در نزدیکى حرکت چپگرد ودیگرى راستگرد است.

درزه هاى تکتونیکى کششى

که به صوورت یک زوج که بر یکدیگر عمودند مشاهده مى شوند .این درزه ها ناشى از نیروى کشش عمود بر دیواره درزه تشکیل مى شوند وسطحى ناهموار ومتوج دارند ونوع پرشدگى درزه ها از جنس خود سنگ مى باشد.در سنگهاى کربناته سیلیت ودر سنگهاى ماسه سنگى سیلیس است. میزان بازشدگى آنها بیشتر از نوع برشى است ونقش اساسى در جریان آبهاى زیرزمینى درون سنگها دارند ومعمولاً با توجه به رابطه این درزه ها باساختمان چین خورده آنها را به دو دسته طول وعرضى تقسیم مى کنند.

درزه هاى غیر تکتونیک

1- درزه انقباضى در گدازه هاى بازالتی contraction joint

2- درزه کششى ناشى از برداشت بار extension joint

3- درزه هاى ناشى از تاب برداشتن لیتوسفر Bending of the lithosohere

4- درزه هاى اولیه در توده هاى گرانیتی primary fracture

1- درزه انقباضى در گدازه های بازالتى

هنگامیکه گدازه بازالتى در سطح زمین جارى مى شود پس از انجماد درزه هاى در این گدازه تشکیل مى شود که منحصراً در بازالتها بصورت ستون هاى منشورى شکل قابل مشاهده است.این ستون ها ناشى از خبر برخورد ترکها یا درزه هاى سه شاخه اى ایجاد مى گردند. در نتیجه انقباض ناشى از انجماد بوجود مى آیند بدین ترتیب که هنگام انجماد بازالت هسته هاى انجماد در درون بازالت شکل مى گیرند.این هسته گسترش مى یابند ونیروى کششى متقارن را بر ماده مذاب در حال انجماد ایجاد مى کنند که منجر به تشکیل ترکهاى سه شاخه اى مى شوند.

2- درزه هاى کششى ناشى از برداشت بار

در برخى از توده هاى سنگى که در هنگام تشکیل در زیر فشار لایه هاى روئین قرار گرفته اند مقدارى انرژى ذخیره مى شود پس از برداشت بار این انرژى بصورت تشکیل درزه هاى افقى بروز مى یابد.در بازالتهاى گرانیتى که در هنگام تشکیل در عمق 6-7km تشکیل مى گردند.فشار طبقات بالایى سبب ذخیره مقدار انرژى بصورت فشردگى درون گرانیت مى گردد. پس از میلیون ها سال سنگهاى بالایى توده در نتیجه فرسایش لایه هاى بالایى از بین مى رود واین انرژى ذخیره شده بصورت درزه هاى افقى بروز مى یابد. فشار وارده بر سنگهاى در عمق Mpon 200=25.8=8km

3- درزه هاى ناشى از تاب برداشتن لیتوسفر

در برخى از مناطق پوسته زمین که در آنها سنگهاى آذرین و رسوبى بسیار قدیمى وجود دارد مانند سپرها وپلاتفرم ها بدلیل خمشى که این پوسته در نتیجه فرونشینى تحمل کرده اند درزه هاى زیادى در آنها تشکیل مى شود که داراى منشاء غیر تکتونیکى هستند.

4- درزه هاى اولیه در توده هاى گرانیتى

دو دسته درزه عمود برهم(ارتوگونال) که این دو دسته بر ساخت هاى اولیه جریانى عمودند یکى دسته از آنها که بر تورق جریانى وبر لیناسیون جریانى عمودند.درزه هاى عرضى نامیده مى شوند cross joint یک جهت یافتگى در فلدسپات ها ودر آنکلاوهاى دیوریتى که در توده الوند N-S است در ضمن یک تورق بسیار ضعیف تقریباً افقى در این توده وجود دارد اینها ساختهاى اولیه جریانى هستند.

پس از اینکه قسمت حاشیه توده شروع به انجماد مى کند یکسرى درزه ها در قسمت هاى سطحى توده ایجادمى شود که بر فولاسیون ولیناسیون عمودند.پس از مدتى درزه هاى بوجود مى آیند که عمود بر درزه عرضى وبه موازات ساختهاى جریانى مى باشند که به آنها درزه هاى طولی مى گویند.

نویسنده : نظرات () موضوع : علوم نهم، جزوات علوم نهم، مطالب علمی، زمین شناسی، سه شنبه 21 دی 1395 - 03:52 ق.ظ

نظرات

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

آمار بازدید سایت

بازدیدهای امروز : نفر
--------------------
بازدیدهای روز قبل: نفر
--------------------
بازدید این ماه : نفر
--------------------
بازدید ماه قبل : نفر
--------------------
تاریخ آخرین بروز رسانی :
--------------------
كل بازدیدها : نفر

شبکه های اجتماعی

بنر ها